Glutenvrij

"Voor mij geen gluten", je hoort het steeds vaker. Meer en meer mensen kiezen voor glutenvrij eten. Soms uit noodzaak, omdat je lichaam het aangeeft. Soms uit eigen overtuiging. Kiezen voor glutenvrije producten wordt dan een bewuste levensstijl, met veel smaak en goesting!

Wat zijn gluten?

Gluten zijn eiwitten die van nature aanwezig zijn in tarwe, rogge, gerst, kamut en spelt. Ze zitten dus vooral in producten die gemaakt zijn van graan: brood, pasta, pizza, crackers, koekjes, ontbijtgranen en paneermeel. Gluten zijn belangrijk voor de textuur van een voedingsmiddel. Ze zorgen er bijvoorbeeld voor dat een brood stevig en elastisch is. Maar ook dat het langer houdbaar is, want zonder de gluten verouderen producten sneller.

Net zoals sommige mensen last hebben van lactose-intolerantie, kan je ook allergisch of overgevoelig zijn voor gluten. In zo'n gevallen kies je uiteraard beter voor glutenvrije producten.

Waarop moet je letten bij een glutenvrij dieet?

Door het vermijden van klassieke graanproducten, kan je mogelijk minder of onvoldoende binnenkrijgen van:

  • vezels
  • vitamine B, vooral B11 (foliumzuur) en B12
  • vitamine D
  • ijzer
  • calcium
  • zink
  • jodium (o.a. door het wegvallen van gejodeerd zout of bakkerszout)

Net daarom is voldoende variatie in je eetpatroon extra belangrijk: zorg dat je maaltijden genoeg groenten en fruit, peulvruchten, zaden, pitten en eventueel zeewier bevatten.

Er ging een wereld voor me open toen ik het glutenvrije assortiment van Bio-Planet ontdekte. Hierdoor heb ik het gevoel dat ik niets hoef te missen.

Greet, klant bij Bio-Planet

Zonder gluten = zonder vezels? Een hardnekkig misverstand!

Vezels en gluten worden vaak op éénzelfde hoop gegooid, maar hebben eigenlijk niets met elkaar te maken. Gluten zijn immers eiwitten, vezels zijn dan weer onverteerbare koolhydraten die een belangrijke rol spelen in je spijsvertering, verzadiging en darmgezondheid.

Wie glutenvrij eet en vooral voor sterk bewerkte vervangingsproducten kiest, kan mogelijk minder vezels binnenkrijgen. Maar dat ligt niet aan het glutenvrije eetpatroon zelf, wél aan de samenstelling ervan.

Waar haal je vezels uit in een glutenvrij dieet?

Ook zonder gluten zijn er heel wat vezelrijke voedingsmiddelen:

  • groenten en fruit
  • peulvruchten
  • noten, pitten en zaden
  • bruine, volwaardige of volkorenrijst
  • pasta op basis van peulvruchten
  • pseudogranen zoals quinoa, haver en boekweit

Deze pseudogranen lijken op granen en worden ook op die manier gebruikt in gerechten en recepten, maar bevatten geen gluten én leveren tegelijk vezels en eiwitten. Ze zijn onmisbaar voor wie glutenvrij eet en toch voldoende vezels wil binnenkrijgen:

Glutenvrij brood en vezels

Ook brood zonder gluten kan best veel vezels bevatten, zeker wanneer het gemaakt is met volkoren meelsoorten, zaden en pitten. Bij Bio-Planet vind je onder andere de glutenvrije broden van So Bake It, bomvol smaak, structuur én vezels.

Wie kiest voor vezelrijk brood, ervaart bovendien vaak een langer verzadigd gevoel.

Hoe vervang je gluten? Tips voor glutenvrij bakken

Zelf aan de slag in de keuken? Glutenvrij bakken vraagt misschien wat aanpassing, maar biedt tegelijk veel mogelijkheden om te experimenteren:

  • combineer verschillende glutenvrije meelsoorten
  • voeg rijstmeel of quinoameel toe voor luchtiger brood of gebak
  • gebruik maïszetmeel voor een betere binding
  • boekweitmeel is lekker in muffins en pannenkoeken
  • met kokosmeel maak je heerlijke cake als je van de typische smaak houdt
  • psylliumvezels zorgen voor elasticiteit
  • voeg steeds genoeg vocht toe en laat je deeg voldoende rusten
  • werk bij voorkeur met kleinere bakvormen

5 mythes over glutenvrij en vezels

1. Glutenvrij eten is gezonder
Alleen wanneer je coeliakie, intolerantie of een overgevoeligheid hebt. Zonder medische reden gluten schrappen, kan net leiden tot te weinig vezels eten indien je voedingspatroon niet evenwichtig is samengesteld. 

2. Glutenvrije producten zijn automatisch voedzamer
Glutenvrij zegt niets over de hoeveelheid vezels, suikers of vetten van een voedingsproduct. Etiketten en voedingswaarden checken blijft belangrijk!

3. Sojaproducten bevatten gluten
Sojabonen zijn van nature glutenvrij.

4. Speltbrood bevat weinig of geen gluten
Spelt is een graansoort die wel gluten bevat. Speltbrood en andere voedingsmiddelen met spelt zijn dus niet geschikt voor personen met glutenintolerantie of coeliakie.

5. Steeds meer mensen verdragen gluten slecht
Het aantal personen met glutenintolerantie en coeliakie blijft eerder stabiel. Wel lijken steeds meer personen overgevoelig aan gluten. Dat kan onder andere te maken hebben met een verhoogd bewustzijn i.v.m. gluten, sneller en beter diagnosticeren en een toename in bewerkte voeding, waarbij ook vaker dan voorheen tarwe gebruikt wordt.

Krijg glutenvrije tips in je mailbox

Schrijf je nu in voor onze gluten- en lactosevrije nieuwsbrief en ontvang elke maand tal van tips en recepten.

Glutenvrije producten in je Bio-Planet

Glutenvrije producten kopen voor jezelf of iemand uit je omgeving? Bij Bio-Planet heb je altijd lekker veel keuze. Van bij het ontbijt tot het avondeten én ook voor je gezonde tussendoortjes:

Wat is er glutenvrij? En wat net niet?

Er zitten GEEN gluten in... 
Boekweit – quinoa – maïs (en maïszetmeel) – rijst (en rijstzetmeel) – gierst – amaranth – sorghum – teff – polenta – tapioca – johannesbroodpitmeel – gelatine – sojameel – kastanjemeel – kikkererwtenmeel – aardappelzetmeel.

Let op: in bewerkte vorm en gemengd met glutenbevattende meelsoorten (bv. bij maïsbrood en boekweitpannenkoeken) zijn deze producten niét glutenvrij.

Zitten er gluten in alcohol?
  • Heldere dranken (zoals wijn, whisky of jenever) zijn glutenvrij.
  • Bij troebele dranken en likeuren check je best het etiket.
  • Bier kan alleen als er expliciet ‘glutenvrij’ op het etiket staat.

Er zitten WEL gluten in... 
Tarwe – rogge – gerst – spelt – kamut – haver (tenzij uitdrukkelijk vermeld dat het product glutenvrij is).

Vermijd het meel van deze graansoorten (ook witte bloem en zelfrijzend bakmeel) plus alle producten waarin ze zijn verwerkt, zoals bulgur, couscous, seitan en griesmeel.

10 glutenvrije tussendoortjes

Ochtendsnacks

  • een banaan
  • een rijstwafel
  • een plakje zelfgemaakte cake (zoals deze of deze)

Vieruurtje

  • een glutenvrije koek of reep 
  • een stuk fruit
  • een handje noten

Apero

  • geroosterde kikkererwten
  • glutenvrije crackers (met lekker beleg)
  • kaasblokjes
  • rauwkost (wortelen, bloemkoolroosjes, komkommerreepjes, kerstomaatjes) met een dipsausje

Help, verborgen gluten!

Soms zitten gluten in producten waarvan je het echt niet verwacht. Lees dus altijd goed wat er op de verpakking staat om er zeker van te zijn dat je echt geen gluten binnenkrijgt.

Er kunnen gluten zitten in:

  • Koffie uit een automaat (als je uit diezelfde automaat ook een beker granenkoffie of glutenbevattende chocolademelk kan halen). 
  • Medicijnen en vitaminesupplementen. 
  • Mout, moutstroop, moutaroma, moutextract. 
  • Bereide soepen en sausjes, kant-en-klare nagerechten, shoyu sojasaus, bouillonblokjes, vleeswaren, snoep, chocopasta, pindakaas. 
  • Alle voedingsmiddelen in een jasje van paneermeel: aardappelkroketten, vissticks, schnitzels, gepaneerde groenten. 
  • In veel voedingsproducten wordt tarwe (zetmeel) gebruikt als bind- of verdikkingsmiddel.
  • Bepaalde knutselmaterialen zoals potloden, lijm, vingerverf en krijt. Vooral goed opletten met kinderen, omdat zij de neiging hebben om dingen in hun mond te stoppen of met hun vingers aan hun mond te komen. 
  • Sommige speciale tandpasta’s en kleefpasta’s voor kunstgebitten. 
  • Sommige zepen en cosmetica. Bij de productie van make-up, gezichtscrèmes en shampoos worden af en toe kleine hoeveelheden glutenbevattende granen gebruikt. Vooral oppassen met lippenbalsem en lippenstift. 

Feit of fabel: gluten-editie

Gluten zijn dikmakers

FABEL - Pasta’s, koekjes, gebak en sommige broodsoorten bevatten veel calorieën. Maar het zijn vooral de suikers en vetten die hiervoor verantwoordelijk zijn, niet de gluten. Koekjes zonder gluten bevatten evenveel calorieën als koekjes mét gluten. Gluten zijn dus geen dikmakers.

Wat wél waar is: mensen die glutenvrij eten, springen doorgaans bewuster om met voeding. Ze zetten vaker groenten en fruit op het menu en nemen minder vaak hun toevlucht tot calorierijke snacks.

De glutenvrij-trend is een zegen voor coeliakiepatiënten

FABEL - Het is uiteraard positief dat er meer aandacht is voor de glutenthematiek en dat er steeds meer glutenvrije producten op de markt komen.

De keerzijde van de medaille is echter dat er nog amper een onderscheid gemaakt wordt tussen glutenvrij en glutenarm en dat mensen met coeliakie niet altijd serieus genomen worden. Maar zij kiézen niet voor glutenvrij, ze moéten gluten vermijden, want één kruimel kan voor hen genoeg zijn om ziek te worden.

 

Veelgestelde vragen over glutenvrij eten

  • Gluten komen van nature voor in granen als tarwe, rogge en gerst. Producten zoals brood, pasta, koekjes, gebak ... op basis van deze granen bevatten dus gluten.

  • Nee. Glutenvrij eten is noodzakelijk voor mensen met coeliakie of een gevoeligheid aan gluten. Voor mensen zonder klachten biedt een glutenvrij dieet geen bewezen gezondheidsvoordeel en kan het zelfs leiden tot bepaalde tekorten indien dat eetpatroon niet voldoende evenwichtig is samengesteld.

  • Nee. Dat hangt af van de samenstelling. Glutenvrij zegt niets over het vezelgehalte. Producten met volkoren ingrediënten, zaden, pitten of peulvruchten kunnen net rijk zijn aan vezels. Etiketten lezen blijft belangrijk.

  • Ja. Vezels zitten niet in gluten, maar in plantaardige voedingsmiddelen zoals groenten, fruit, peulvruchten, noten, zaden en pseudogranen. Ook vezelrijk glutenvrij brood of pasta op basis van peulvruchten dragen dus bij aan je dagelijkse vezelinname.

  • Ja. Door het vermijden van klassieke graanproducten kan de inname van vezels, bepaalde vitamines, ijzer, calcium, zink en jodium lager liggen. Een gevarieerd voedingspatroon met voldoende groenten, fruit, peulvruchten, zaden en noten is daarom extra belangrijk.

Andere voedingsvoorkeuren

Pocket Anders eten

Ontdek hier onze tips voor een dieet zonder gluten, lactose, suiker of zout.

Lees nu

Gezonde inspiratie

NV Bio Planet
V. Demesmaekerstraat 167
1500 Halle 
Tel. 02 363 50 10
info@bioplanet.be

KBO 0472.405.143
BE87 2930 2511 7294