Gezonde vetten: verzadigd of onverzadigd?
Vetten hebben geen al te beste reputatie. Ze worden al snel bestempeld als overbodig, ongezond en dikmakend. Dat is niet altijd terecht, want vetten zijn een belangrijke energiebron voor het lichaam. Ze leveren ook vitamines en essentiële vetzuren die onmisbaar zijn voor een goede gezondheid. Het hangt er vooral van af of je kiest voor gezonde vetten of niet. Maar welke vetten zijn gezond? En zijn die verzadigd of onverzadigd?
Wat zijn gezonde vetten?
Gezonde vetten zijn vooral onverzadigde vetten. Denk maar aan olie, avocado, vette vis of noten. Deze gezonde vetten ondersteunen je hart en bloedvaten en houden je cholesterolgehalte op peil.
Verzadigde vetten en transvetten doen het tegenovergestelde: die verhogen je cholesterolgehalte en het risico op hart- en vaatziekten.
Verzadigd of onverzadigd?
Op basis van hun scheikundige structuur kunnen vetten ingedeeld worden in verzadigde en onverzadigde vetten.
- Verzadigde vetten doen je cholesterolgehalte stijgen en verhogen het risico op hart- en vaatziekten. Verzadigde vetten zitten bijvoorbeeld in boter, harde margarines, slagroom, hard frituurvet, volle melk, koekjes, chips en chocolade.
- Transvetten zijn oorspronkelijk onverzadigde vetten. Door industriële verwerking of extreme verhitting verandert de vorm van de moleculen waardoor het vet zich in je lichaam gaat gedragen als een extra schadelijke vorm van verzadigd vet. Je vindt ze in sommige koekjes, gebak, snacks, fastfood en oververhitte frituurolie.
- Onverzadigde vetten zijn een betere keuze: ze bieden bescherming tegen hart- en vaatziekten en zorgen ervoor dat je hersenen goed functioneren. Ze zitten in o.a. olijfolie, zonnebloemolie en lijnzaadolie, maar ook in avocado, vette vis en noten.
Hoe herken je ze? Bij kamertemperatuur zijn de meeste verzadigde vetten gestold en onverzadigde vetten vloeibaar. Kijk ook zeker altijd naar de verpakking; daar staat steeds hoeveel gram verzadigd vet je product bevat.
Dierlijke of plantaardige vetten?
- Vetten van dierlijke oorsprong bevatten in het algemeen meer verzadigde (en dus ongezonde) vetzuren. Uitzondering hierop zijn de vetten van vis.
- Plantaardige vetten bevatten doorgaans meer onverzadigde vetten en zijn dus een betere keuze. Maar ook hierop zijn er uitzonderingen. Zo bevatten kokosolie en palmpitolie verzadigde vetten.
Zichtbare en onzichtbare vetten
- Zichtbare vetten zijn onder andere olie, boter, margarine, minarine, mayonaise, room en vetranden bij vlees.
- Onzichtbare vetten zitten ‘verstopt’ in voedingsmiddelen. Denk aan vetrijke en zoete snacks (chips, koekjes, taart, chocolade), charcuterie, noten en vette vis. De meeste van deze vetten, op noten en vette vis na, worden industrieel verwerkt. Dat zorgt ervoor dat de kwaliteit van de vetten erop achteruit gaat.
Ons assortiment olie
Veelgestelde vragen over gezonde vetten
-
Gezonde vetten zijn vooral onverzadigde vetten, zoals in olijfolie, avocado, vette vis en noten. Ze ondersteunen je hart en bloedvaten en houden je cholesterolgehalte op peil.
-
Enkele concrete voorbeelden van gezonde, onverzadigde vetten:
- Olijfolie
- Avocado
- Vette vis, zoals zalm, makreel en haring
- Noten, zoals amandelen en walnoten
- Zaden, zoals lijnzaad en chiazaad
Deze bevatten essentiële vetzuren die je hart en bloedvaten ondersteunen.
-
Nee, verzadigde vetten zijn geen gezonde keuze: ze verhogen je cholesterolgehalte en het risico op hart- en vaatziekten. Ze zitten bijvoorbeeld in boter, harde margarines en volle melk.
-
Verzadigd vet is bij kamertemperatuur vast (zoals boter), onverzadigd vet is vloeibaar (zoals olie). Onverzadigde vetten zijn de gezondere keuze; verzadigde vetten verhogen je cholesterolgehalte.
-
Transvetten ontstaan vaak bij de industriële bewerking van plantaardige oliën. Ze zijn nog schadelijker voor je hart dan verzadigde vetten en komen vooral voor in sterk bewerkte producten.
-
Onverzadigde vetten zijn de beste keuze: denk aan olijfolie, avocado, noten en vette vis. Ze bevatten essentiële vetzuren en ondersteunen je hart.
-
Meestal wel, want plantaardige vetten bevatten doorgaans meer onverzadigde vetten. Maar er zijn uitzonderingen: kokosolie en palmpitolie zijn plantaardig maar toch grotendeels verzadigd. Ook vette vis is gezond.
-
Verzadigde vetten en transvetten zijn de minst gezonde keuze. Ze zitten in producten zoals boter, harde margarines, slagroom, koekjes, chips en chocolade.
-
Olijfolie (extra vierge) geldt als een van de gezondste plantaardige oliën: ze is rijk aan onverzadigde vetten en ondersteunt je hart en bloedvaten. Ook koolzaadolie en lijnzaadolie zijn goede, overwegend onverzadigde keuzes.
-
Kies zo weinig mogelijk voor olie met veel verzadigd vet, zoals kokosolie en palmolie. Die zijn plantaardig, maar toch overwegend verzadigd. Ook sterk verhitte of herhaaldelijk gebruikte frituurolie kan schadelijke transvetten bevatten.
NV Bio Planet
V. Demesmaekerstraat 167
1500 Halle
Tel. 02 363 50 10
info@bioplanet.be
KBO 0472.405.143
BE87 2930 2511 7294