In de kijker

Zonder zout is even lekker

Zout geeft smaak, maar neemt ook smaak weg. Wil je weer écht proeven wat je eet, laat dan het zoutvaatje minder spreken. Zuivere ingrediënten, puur en onbewerkt, roepen minder, maar zeggen meer.

De gemiddelde Belg krijgt veel te veel zout binnen: 10,5 gram per dag in plaats van het aanbevolen maximum van 6 gram per dag. Je hebt eigenlijk maar 1 tot 3 gram zout per dag nodig. Stel dat je als ontbijt twee boterhammen met oude kaas eet (1,15 g), voor je lunch twee broodjes met serranoham (2,79 g) en voor je diner een bord lasagne met vlees en saus (3,1 g), dan zit je al aan meer dan 7 gram zout.

Op stophetzout.be lees je hoe je kan minderen met zout én toch smaakvol kan eten. Te veel zout is niet alleen slecht voor je hart en bloeddruk, maar ook voor je nieren. Het beperken van zoutgebruik is dan ook een van de zeven doelstellingen van het Nationaal Voedings- en Gezondheidsplan.

PS: De term ‘zout’ is eigenlijk een verzamelnaam voor allerlei chemische verbindingen. In spreektaal wordt met zout meestal keukenzout bedoeld, dus natriumchloride: een verbinding van natrium en chloride.

Feit of fabel?

Waar of niet waar? Check de feiten
 

Zelfs zonder extra zout toe te voegen, krijg je nog te veel zout binnen

FEIT. Maar liefst 80 % van het zout dat we consumeren, zit in bewerkte voedingsmiddelen. Het wordt toegevoegd als smaak- en conserveermiddel. Etiketten van producten geven je een indicatie van de hoeveelheid zout. Goed om te weten: 1 gram keukenzout of natriumchloride bestaat uit 0,4 gram natrium en 0,6 gram chloride. Kies producten met zo weinig mogelijk zout. Of nog beter: kook zo onbewerkt en vers mogelijk.

 

Als je hebt getranspireerd, kan je best iets zouts eten

FABEL. Je lichaam scheidt een teveel aan zout inderdaad ook af door te zweten, bijvoorbeeld als je sport of als het erg warm is. Maar omdat we sowieso meer zout binnenkrijgen dan goed voor ons is, hoef je het zoutverlies niet te compenseren. Veel belangrijker is om je vochttekort aan te vullen door voldoende water te drinken. Alleen in extreme gevallen kan je een tekort krijgen, bijvoorbeeld als je in de hitte een marathon loopt.

Wat doet te veel zout met je lichaam?

Heerlijk, dat vleugje zout over je carpaccio of aardappeltjes, maar voor je gezondheid strooi je beter wat minder vaak met het zoutvaatje. Want wist je dat …

  • je bloeddruk te hoog kan worden van te veel zout? Je lichaam houdt dan meer vocht vast (ook in de bloedvaten) waardoor je hart harder moet pompen.
  • je risico op hart- en vaatziekten toeneemt
  • te veel zout nierziekten kan veroorzaken omdat je nieren extra hard moeten werken om het zout via je urine te verwijderen?
  • je risico op maagkanker toeneemt?
  • je kans op botontkalking stijgt omdat te veel zout calcium aan je lichaam onttrekt?
  • het extra belangrijk is om te minderen met zout als je hoge bloeddruk en overgewicht hebt én als je op leeftijd bent? Dat komt omdat de werking van je nieren met de jaren achteruitgaat en ze minder natrium opruimen.

Zit hier zout in?

Ook voedingsmiddelen in blik bevatten veel zout. Kook daarom zoveel mogelijk vers met groenten en kruiden als smaakmakers. Vervang hartige snacks door snoeptomaatjes, bleekselderijstengels of noten zonder zout.

Maar ook in kaas (vooral in de belegen varianten), charcuterie en brood zit veel zout. Mozzarella, geitenkaas en onze Belgische abdijkazen zijn gezonder dan feta en roquefort. Rosbief en kipfilet bevatten veel minder natrium dan salami, filet americain en gerookte ham. En last but not least: bestel bij de bakker een natriumarm brood of maak thuis zelf je zoutarme brood.

Hoe kan je écht minderen met zout? 5 tips!

  • Kook zoveel mogelijk vers en onbewerkt. Vermijd soepen en sausen in pakjes, blikken en bokalen, en laat kant-en-klare maaltijden zoveel mogelijk links liggen.
  • Zet veel groenten en fruit op het menu. Die zijn natriumarm en ook nog eens rijk aan kalium, een mineraal dat de bloeddrukverhogende werking van natrium tegengaat.
  • Aan vis, vlees en gevogelte wordt ook geregeld zout toegevoegd. Ga voor zo puur mogelijk.
  • Kies bij je ontbijt voor brood met zoutarm beleg: jonge kaas in plaats van oude en rosbief en kipfilet in plaats van gedroogde ham. Je spiegel- of roerei pimp je liever met bieslook dan zout.
  • Experimenteer met mengelingen van verse en gedroogde kruiden en laat zout achterwege. Zo wen je aan pure smaken en heb je uiteindelijk minder behoefte aan zout. Ook goed: zorg dat je altijd sjalotjes, uien, knoflook, pepertjes, citroensap en balsamicoazijn in huis hebt om je gerechten een punch te geven.