In de kijker

Wat doen vetten met ons lichaam?

Vetten worden steeds als ongezond bestempeld, maar ze vormen ook een belangrijke energiebron voor ons lichaam. Ze leveren vitamines en essentiële vetzuren die onmisbaar zijn voor een goede gezondheid. Dit moet je weten over vetten en hun functie.

Vetten leveren vitamines!

Vetten zijn goede leveranciers van deze vitamines.

Vitamine A
Vitamine A is van belang voor een gezonde huid, haar en nagels en een goede werking van de ogen en het immuunsysteem. Ze zit in dierlijke producten en komt vooral voor in leverproducten, maar ook in vleeswaren, zuivelproducten, vis en eidooier. Daarnaast zit deze vitamine als toevoeging in margarine, halvarine en bak- en braadproducten.

Vitamine D
Zonlicht en vette vis zijn belangrijke bronnen van vitamine D, in mindere mate ook vlees en eidooiers. Soms wordt deze vitamine toegevoegd aan minarine, margarine en plantaardige drinks. Vitamine D zorgt voor de opbouw en het onderhoud van botten en tanden. Een tekort kan botontkalking in de hand werken. Deze vitamine helpt om de opname van calcium te verbeteren.

Vitamine E
Helpt bij het beschermen van organen, cellen, ogen, weefsels en bloedvaten. Ze zit in sommige plantaardige oliën, noten, zaden, groenten en fruit en wordt toegevoegd aan margarine en minarine.

Vitamine K
Belangrijk voor de bloedstolling. Een tekort aan vitamine K kan voor een verstoorde bloedstolling zorgen. Vitamine K zit in melk en melkproducten, vlees, eieren en granen.

Vetten leveren vetzuren!

Vetten leveren ook deze gezonde vetzuren:

Omega 9
Deze stof wordt door het lichaam aangemaakt, maar we krijgen we ze ook binnen via onze voeding. Omega 9 verlaagt de slechte cholesterol in het bloed. Belangrijke bronnen van omega 9 zijn olijfolie en avocado’s.

Omega 3 en omega 6
Worden niet door het lichaam aangemaakt en moeten dus via onze voeding worden ingenomen. Ze beschermen ons tegen hart- en vaatziekten en verschillende soorten kanker. De belangrijkste bronnen van omega 3 zijn lijnzaadolie, raapzaadolie, groene groenten, vette vis en noten. Omega 6 komt vooral voor in zonnebloemolie, maïsolie, saffloerolie, druivenpitolie, hennepolie en in koude sauzen die bereid zijn met deze oliën bereid, net als in zacht smeerbare margarines en minarines. Oliën die zowel omega 6 als omega 3 bevatten zijn sojaolie, walnootolie en tarwekiemolie.

 

Meer omega 3, minder omega 6

Een goede verhouding tussen de geconsumeerde vetzuren is cruciaal om een gunstig effect te hebben. Via onze voeding krijgen we doorgaans te veel omega 6 en te weinig omega 3 binnen, waardoor ook de opname van omega 9 in het gedrang komt.

Een ideale verhouding: één deel omega 3 op vijf delen omega 6.
 

Hoe kunnen we daarvoor zorgen? Door de inname van industrieel bewerkte voedingsmiddelen te beperken (koekjes, charcuterie, margarine en minarines) en de inname van omega 3 op te krikken.

Even opletten: oliën die rijk zijn aan omega 3, zoals lijnzaad-, koolzaad- en walnootolie worden ongezond als je ze verhit. Zonnebloem- en arachideolie (vol omega 6) kunnen wél gebruikt worden om te bakken, te wokken of te frituren.

Hoe zit het met de voedingswaarde van vetten?

Vetten leveren meer energie dan eiwitten en koolhydraten. Ze bevatten 9 kcal per gram vet, in tegenstelling tot eiwitten en koolhydraten die 4 kcal per gram leveren.


Wat zegt het etiket?

Op basis van de verpakking kun je in grote lijnen nagaan of het een gezond of minder gezond product gaat. Het gehalte aan verzadigde vetten mag immers maximaal 1/3 bevatten van het totale aantal vetten. Bevat een product bijvoorbeeld 60 gram vetten, waarvan 25 gram verzadigd en 35 gram onverzadigd, dan is het een minder goede keuze. Is van de 60 gram vetten slechts 10 gram verzadigd, dan is het wél een gezonde keuze.