Goed voor jou én goed voor de planeet, dat smaakt altijd naar meer

Gist: rijzende ster van je keuken

Gist geeft volume aan brood en gebak en is essentieel voor het maken van bier. Wist je dat gistvlokken een lekker vegan alternatief zijn voor kaas? Ontdek er alles over.

Gist zorgt al meer dan 5.000 jaar voor magie

Gist gaat al lang mee. De Egyptenaren maakten hun brood en bier al met gist, zonder te beseffen hoe het rijsproces precies in zijn werking ging. En de Galliërs gebruikten het schuim van hun bieren om broden een betere textuur en smaak te geven. Toch is het pas in 1857 dat Louis Pasteur de biologische werking van het gisten ontdekt en verder analyseert.

Gist onder de loep

Gist is een eencellige schimmel die CO2 produceert tijdens het rijzen. Dit gas 'duwt' het brood- of gebakdeeg naar boven en doet het dus rijzen. Daarbij wordt er ook alcohol gevormd. Het is die eigenschap die druivensap in wijn verandert tijdens de wijnbereiding. Bij het maken van brood of gebak verdampt de alcohol tijdens het bakken.

Gist in poeder of in blokjes

Er bestaat zowel verse als gedroogde gist. Verse gist is in blokjes beschikbaar die in de koelkast bewaard moeten worden. Droge gist wordt in poedervorm verkocht en zit in zakjes die op kamertemperatuur bewaard moeten worden. Verse gist heeft ongeveer drie keer zoveel volume als droge gist. Een zakje gedroogde gist van 10 gram komt overeen met 30 gram verse gist. Je kan je dus niet vergissen.

Opgepast, gist groeit!

Gist is een levend product. Het is een dankbaar middel waarmee je je deeg makkelijk doet rijzen. Hier zijn alvast enkele tips om dat vlotjes te doen verlopen:  

  • Breng gist nooit in direct contact met zout. Zout onttrekt water aan de gist en verbreekt zo het rijzen. Suiker daarentegen moedigt het rijzen aan.
  • Vermeng gist altijd met wat lauw water voor gebruik en wacht 15 minuutjes. Eens je kleine belletjes aan de oppervlakte ziet opborrelen, weet je dat de gist leeft. Werk je met verse gist? Verkruimel die dan eerst.
  • Voeg de met water verdunde gist toe aan je deeg of beslag, kneed het en laat alles goed rusten en rijzen.
  • De rijzing van het deeg hangt af van de temperatuur en de luchtvochtigheid. Een temperatuur van zo’n 35 °C is ideaal, maar gist doet ook al zijn werk op kamertemperatuur. 

Gist in vlokken? Een smaakbommetje!

Gist is ook beschikbaar in vlokken. Gistvlokken zijn ideale smaakmakers in de keuken. Bovendien zijn deze vlokken rijk aan voedingsstoffen: vitamine B, foliumzuur en plantaardige eiwitten. Je kan er niet mee bakken, maar je kan er wel je gerechten op smaak mee brengen.

Net zoals sojasaus, parmezaan en goed rijpe tomaten smaken gistvlokken ‘umami’. Umami is de vijfde smaak die moeilijk te definiëren valt maar die uitblinkt door zijn ronde, krachtige aroma. Gistvlokken zijn perfect in de veganistische keuken. Gebruik ze als plantaardige ‘parmezaan’ en strooi ze over gratinschotels, salades en pastagerechten.

Altijd anders: huisgemaakt platbrood

  1. Meng 250 g bloem met een snuifje zout. 
  2. Roer 10 g verse gist los in 1/2 dl lauw water. 
  3. Maak een kuiltje in de bloem, giet er het gistmengsel in en meng beetje bij beetje onder de bloem. 
  4. Kneed ± 10 min. krachtig tot een gladde deegbol. 
  5. Verdeel in 4 kleine bolletjes en rol heel dun uit met de deegrol. 
  6. Laat 15 min. rusten onder een keukenhanddoek. 
  7. Verhit een (grill)pan zonder vetstof en bak de platte broodjes aan beide kanten bruin. 
  8. Laat lichtjes afkoelen. 
  9. Bedruppel met olijfolie en bestrooi met grof zeezout en je favoriete kruiden (rozemarijn, tijm, zachte
    paprika …).